Als je aan mensen vraagt: ‘Kun je goed luisteren?’dan zegt bijna iedereen: ‘Ja’. Maar als ze dan een gesprek evalueren komen ze er achter dat veel signalen die de ander heeft gegeven, onopgemerkt zijn gebleven. De reden die hiervoor genoemd wordt is vaak dat ze tussentijds al bezig waren met het formuleren van hun volgende vraag of waren druk met hun eigen interpretatie van hetgeen gezegd werd of ze maakten in hun hoofd de zin van de ander al af, want ze wisten immers al wat de ander zou gaan zeggen. Dit alles is menseigen maar niet effectief.
Goed kunnen luisteren bepaalt in belangrijke mate of je je gespreksresultaat behaalt of niet. Tevens bevordert het de wederzijdse relatie en de onderlinge band met je gesprekspartner. Wanneer de ander echter verneemt dat er geen oprechte interesse bestaat dan zal deze hierdoor niet het achterste van zijn tong laten zien. Daarnaast zal jij zelf het gevoel hebben dat je maar niet tot de kern van hun boodschap door kunt dringen en niet alle informatie krijgt van de ander die je graag zou willen hebben.
Door goed en bewust te luisteren hoor en zie je tal van signalen die je gesprekspartner met je deelt. Je hoort bijvoorbeeld de vraag achter de vraag, je komt achter iemands gedachtengang en je hoort en ziet onuitgesproken gevoelens waarop je vervolgens kunt reageren. Je verkrijgt hierdoor zeer belangrijke informatie.
De ander heeft vervolgens het gevoel dat hij gehoord wordt en dat hij oprecht aandacht van je krijgt. Dit bevordert het vertrouwen dat hij/zij in je heeft waardoor hij/zij veel opener naar je zal worden en geneigd zal zijn meer gevoelens, gedachten en meningen met je te delen.
Bewust of begrijpend luisteren is onbevooroordeeld en onvoorwaardelijk aandacht schenken aan de ander zonder inmenging van eigen gedachten, meningen en aannames.
De volgende vier gesprekstechnieken zorgen ervoor dat je goed en bewust moet luisteren en aandacht moet schenken aan je gesprekspartner en deze zich gehoord en gerespecteerd gaat voelen.
Vier gesprekstechnieken:
1 Door samen te vatten vertel je in het kort in ZIJN/HAAR woorden wat je hebt gehoord. Hiermee orden je de woordenstroom en check je de hoofdlijnen van het verhaal. Voorbeeld: ‘Wat je zegt is dus dat……’.
2 Door te parafraseren geef je in het kort in JOUW woorden aan wat je hebt gehoord. Hiermee geef je de ander de ruimte om zijn verhaal aan te scherpen of het verhaal bijvoorbeeld te nuanceren wanneer het niet overeen komt met hoe hij/zij het zelf heeft bedoeld. Voorbeeld: ‘Als ik het goed begrijp bedoel je dat….’
Samenvatten en parafraseren zijn eigenlijk 2 vormen om te checken of jullie qua inhoud nog op dezelfde lijn zitten. Wanneer je dit doet zal de ander aangemoedigd worden om verder te vertellen en hij/zij zal zich gehoord voelen. Er bestaat immers oprechte interesse en hij/zij voelt dat hij de volledige aandacht van de ander heeft. Door bewust samen te vatten en te parafraseren moet je wel letten op hetgeen de ander zegt en dan heb je geen tijd om zelf na te denken over een volgende vraag of over jouw mening. Dit doet er niet toe, je bent er voor de ander.
3. Door te reflecteren geef je een gevoelswaarde weer. Je probeert de onderliggende en onuitgesproken gevoelens en gedachten van de ander uit te spreken. Je komt dus op een niveau dieper. De ander kan de door jouw uitgesproken gevoelens of gedachten bekrachtigen of andere gevoelens aandragen. Door te reflecteren kom je veelal achter hetgeen wat er werkelijk speelt in het hoofd/lichaam van de ander. Deze informatie wordt normaal gesproken niet gedeeld en is heel persoonlijk. Echter deze informatie kan in veel gevallen wel heel cruciaal zijn om de ander goed te kunnen begrijpen. Met ‘gewoon’ huis tuin en keuken luisteren zou je deze informatie niet snel boven tafel krijgen. Voorbeeld: ‘Je voelt je….. klopt dat?’ of ‘Je denkt vast bij jezelf wel eens…… klopt dat?’
Doordat iemand deze informatie met je deelt, verstevig je de onderlinge vertrouwensband. Met de verkregen informatie moet natuurlijk heel vertrouwelijk om gegaan worden.
4. ‘Luisteren’ naar de non-verbale signalen. Door alert te zijn op deze signalen en te benoemen wat je waarneemt, krijgen mensen het gevoel dat er echt oprechte belangstelling bestaat. Hierdoor zal de wederzijdse relatie alleen maar hechter worden en zaken sneller besproken dan wel uitgesproken worden. Onder non-verbale signalen verstaan we toonhoogte, mimiek, lichaamshouding, oogcontact, hand/armgebaren en stiltes die vallen om gedachten te ordenen. Voorbeeld: ‘Ik zie aan je dat je het er moeilijk mee hebt….’ of ‘Ik hoor je stem trillen, je zit er echt mee is het niet…..’
Begin een gesprek met samenvatten en parafraseren. Wanneer je verder in een gesprek bent kun je letten op de non-verbale signalen om vervolgens ook te gaan reflecteren. Wanneer je direct gaat reflecteren heb je de kans dat iemand direct op slot gaat. Je moet elkaar in een gesprek eerst aftasten en verkennen. Wissel de technieken af.
Je zult zien dat wanneer je deze gesprekstechnieken toepast je bij de ander meer openheid krijgt en het zal het gespreksresultaat bevorderen evenals de onderlinge relatie.
Succes!
Ik zou het leuk vinden dat wanneer je bovenstaande in de praktijk toepast, je je ervaringen met me deelt. Alvast bedankt!
© Gertien Beijering/Beijering Consulting, alle rechten voorbehouden
Wil je dit artikel gebruiken in een tijdschrift, nieuwsbrief of op een website? Dat mag, zolang je onderstaande informatie met een werkende link naar de genoemde website opneemt: ‘Door Gertien Beijering van Beijering Consulting. Schrijf je nu in om ons GRATIS E-Magazine Zelfsturend Vermogen en ontvang elke twee weken gratis tips en informatie om je zakelijke succes te versnellen! www.beijeringconsulting.nl’